• ibhena yebhlog yedinosaur ye-kawah

Zingaphi iidayinaso eziphila ixesha elide? Izazinzulu zinike impendulo engalindelekanga.

Iidinosaur zezinye zezona ntlobo zinomdla kakhulu kwimbali yokuguquka kwezinto eziphilayo emhlabeni. Sonke siqhelene kakhulu needinosaur. Zazinjani iidinosaur, zazitya ntoni iidinosaur, zazizingela njani iidinosaur, zazihlala kwindawo enjani iidinosaur, kwaye kutheni iidinosaur zaphela... Kwanabantu abaqhelekileyo banokuchaza imibuzo efanayo malunga needinosaur ngendlela ecacileyo neqondakalayo. Sele sisazi okuninzi malunga needinosaur, kodwa kukho umbuzo omnye abantu abaninzi abasenokungawuqondi okanye abanokucinga ngawo: Zingaphi iidinosaur ezaphila ixesha elide?

2. Iidayinaso zaphila ixesha elingakanani? Izazinzulu zinike impendulo engalindelekanga

Iingcali zePaleontologists zazikholelwa ukuba isizathu sokuba iidinosaur zikhule kangaka kukuba zaziphila iminyaka eli-100 ukuya kwengama-300. Ngaphezu koko, njengeengwenya, iidinosaur zazizizilwanyana ezikhula kancinci nangokuqhubekayo ebomini bazo bonke. Kodwa ngoku siyazi ukuba oku akunjalo. Uninzi lweedinosaur zakhula ngokukhawuleza kakhulu kwaye zafa zisencinci.

· Ungawugweba njani ubomi beedayinaso?

Ngokubanzi, iidinosaur ezinkulu ziphila ixesha elide. Ubomi beedinosaur bumiselwa ngokufunda iifosili. Ngokusika amathambo eedinosaur aguqulwe abe yifosili nokubala imigca yokukhula, izazinzulu zinokugweba ubudala bedinosaur zize ziqikelele ubomi bedinosaur. Sonke siyazi ukuba ubudala bomthi bunokumiselwa ngokujonga iiringi zokukhula kwawo. Njengakwimithi, amathambo eedinosaur nawo enza "iiringi zokukhula" minyaka le. Unyaka ngamnye umthi ukhula, isiqu sawo siya kukhula sibe yisangqa, esibizwa ngokuba yiringi yonyaka. Kunjalo nangamathambo eedinosaur. Izazinzulu zinokumisela ubudala beedinosaur ngokufunda "iiringi zonyaka" zeefosili zethambo leedinosaur.

3 Iidayinaso zaphila ixesha elingakanani? Izazinzulu zinike impendulo engalindelekanga

Ngale ndlela, izazinzulu ze-paleontologists ziqikelela ukuba ubomi bedinosaur encinci iVelociraptor yayimalunga neminyaka eli-10 kuphela; obukaTriceratops babumalunga neminyaka engama-20; kwaye inkosi yedinosaur, uTyrannosaurus rex, yathatha iminyaka engama-20 ukuba ifikelele ebudaleni kwaye idla ngokufa phakathi kweminyaka engama-27 nengama-33. ICarcharodontosaurus inobomi obuphakathi kweminyaka engama-39 nengama-53; iidinosaur ezinkulu ezineentamo ezinde ezitya utyani, ezifana neBrontosaurus kunye neDiplodocus, zithatha iminyaka engama-30 ukuya kuma-40 ukuba zifikelele ebudaleni, ngoko ke zinokuphila zide zibe malunga neminyaka engama-70 ukuya kwi-100 ubudala.

Ubomi beedayinaso bubonakala buhluke kakhulu kwingcinga yethu. Ingaba iidayinaso ezingaqhelekanga kangaka zingaba nobomi obuqhelekileyo njani? Abanye abahlobo banokubuza, zeziphi izinto ezichaphazela ubomi beedayinaso? Yintoni eyabangela ukuba iidayinaso ziphile amashumi ambalwa eminyaka kuphela?

4 Iidayinaso zaphila ixesha elingakanani? Izazinzulu zinike impendulo engalindelekanga

· Kutheni iidayinaso zingaphilanga ixesha elide kangaka?

Into yokuqala echaphazela ubomi be-dinosaur yi-metabolism. Ngokubanzi, ii-endotherms ezine-metabolisms eziphezulu ziphila ubomi obufutshane kuneectotherms ezine-metabolisms ephantsi. Xa bebona oku, abahlobo banokuthi ii-dinosaur zizilwanyana ezirhubuluzayo, kwaye izilwanyana ezirhubuluzayo kufuneka zibe zizilwanyana ezinegazi elibandayo ezinexesha elide lokuphila. Enyanisweni, izazinzulu zifumanise ukuba uninzi lwee-dinosaur zizilwanyana ezinegazi elifudumeleyo, ngoko ke amanqanaba aphezulu e-metabolism anciphisa ubomi be-dinosaur.

Okwesibini, indalo esingqongileyo nayo yayinefuthe elibi kubomi beedayinaso. Ngexesha apho iidayinaso zazikho, nangona indalo esingqongileyo yayifanelekile ukuba iidayinaso ziphile kulo, yayisanzima xa ithelekiswa nomhlaba wanamhlanje: umxholo weoksijini emoyeni, umxholo wesulfur oxide emoyeni nasemanzini, kunye nobungakanani bemitha evela kwindalo yonke yahlukile kowanamhlanje. Indalo esingqongileyo eyoyikekayo, kunye nokuzingela okukhohlakeleyo kunye nokhuphiswano phakathi kweedayinaso, yabangela ukuba iidayinaso ezininzi zife ngexesha elifutshane.

5 Iidayinaso zaphila ixesha elingakanani? Izazinzulu zinike impendulo engalindelekanga

Lilonke, ubomi beedayinaso abubude njengoko wonke umntu ecinga. Ubomi obuqhelekileyo obunjalo buvumela njani iidayinaso ukuba zibe ziinkosi zeXesha leMesozoic, zilawule umhlaba kangangeminyaka emalunga ne-140 yezigidi? Oku kufuna uphando olongezelelekileyo olwenziwe zizazi ze-paleontologists.

IWebhusayithi esemthethweni ye-Kawah Dinosaur:www.kawahdinosaur.com

 

Ixesha lokuthumela: Novemba-23-2023